Buitenschilderwerk slijt ongelijkmatig over één gebouw. De zuid- en westzijde lopen voor op noord en oost, en dakkapellen en boeidelen lopen voor op de kozijnen in de gevel eronder. Een plan met één datum voor het hele pand laat een deel te lang staan en pakt een ander deel te vroeg aan.

Waarom zuid en west voorop lopen

UV-straling breekt het bindmiddel in de toplaag af. Op het zuiden is die straling het sterkst en duurt hij het langst per dag. U ziet het aan glansverlies en krijten: de laag laat een poederige film achter op een doek. Daaronder wordt de film dunner en brozer.

Slagregen komt in Nederland overwegend uit het zuidwesten. Op de westgevel staat het water onder druk tegen naden, kitwerk en kopse kanten. Diezelfde vlakken krijgen de middag- en avondzon, waardoor het hout sneller wisselt in vochtgehalte. Die beweging opent naden. Aan het IJsselmeer komen zout en wind daar bovenop.

Noord en oost krijgen van beide minder, maar drogen langzaam op. Dauw blijft er langer staan, wat algen en groene aanslag geeft. Dat tast de laag minder aan dan UV, maar het houdt naden vochtig.

Bijwerken of een volledige onderhoudsbeurt

Bijwerken is plaatselijk werk: de aangetaste plekken schuren tot op een vaste ondergrond, voorstrijken, bijzetten en losgelaten kitnaden herstellen. Het houdt het systeem gesloten op de plekken die het eerst openbreken: onderdorpels, kopse kanten, onderhoeken, de onderkant van deuren.

Een volledige beurt gaat over het hele vlak: reinigen, ontvetten, volledig schuren, houtherstel, kitnaden vervangen, daarna tussen- en aflaag over het geheel.

Wat de keuze bepaalt:

  • De staat van de laag buiten de schade. Is de omliggende verf gaaf en hechtend, dan is bijwerken zinvol. Is het vlak al gekrijt, dan blijft het bijgewerkte deel zichtbaar in glans en kleur.
  • De laagopbouw. Bijwerken voegt geen dikte toe aan de rest van het vlak. Waar de opbouw te dun is geworden, is een laag over het geheel nodig.

Bijwerken schuift de volledige beurt naar achteren; het neemt die niet weg. Zit de schade over het hele vlak verspreid, dan kost bijwerken evenveel arbeid als de hele beurt, zonder winst in levensduur.

Het werk over jaren verdelen

De gevelzijde en het bouwdeel bepalen het jaar. Daarbij houden wij aan:

  • Zuid en west eerst, noord en oost in een later jaar.
  • Bouwdelen die vanaf dezelfde steigeropstelling of hoogwerker bereikbaar zijn, in hetzelfde jaar. Materieel aanvoeren en opbouwen is een vast deel van de kosten per beurt.
  • Houtherstel loopt niet mee met de spreiding. Constructieve aantasting voeren wij uit in het jaar dat wij het vaststellen.
  • Binnenwerk in de winter, buitenwerk in het schilderseizoen. Waar die grens precies ligt, staat in wanneer kunt u het beste buitenschilderwerk laten doen.

Het doel is een vergelijkbaar volume per jaar: voor een VvE een reservering die niet per jaar verspringt, voor een eigenaar met meerdere panden een begroting per kostenplaats die over de contractduur stabiel blijft. De jaarlijkse inspectie stelt de volgorde bij; wat harder achteruitgaat dan verwacht, schuift naar voren.

Wat een inspectie per bouwdeel beoordeelt

Wij leggen per bouwdeel en per gevelzijde vast:

  • Kozijnen en ramen — hechting via krasproef, scheurvorming, kopse kanten, glaslatten en beglazingskit, sondering van onderdorpels en onderhoeken.
  • Draaiende delen en deuren — sluitnaden, hoekverbindingen, onderkant en kopse kant, plaatsen waar de laag door beweging is opengetrokken.
  • Boeidelen, windveren en overstekken — hechting over groot oppervlak, aansluiting op zink- en dakwerk, vochtdoorslag van achteren.
  • Dakkapellen en luiken — meestal het eerst aan de beurt, omdat ze aan alle zijden belast worden.
  • Staal en hekwerk — roestdoorslag en de staat van de grondlaag.
  • Gevelbeschot — naadwerk, ventilatie erachter, algengroei op de noordzijde.

Ook meten wij het vochtgehalte van het hout. Boven ongeveer 15 procent is er geen sluitende laag op te brengen; dat bouwdeel moet eerst drogen. Het rapport gaat per bouwdeel, met foto’s, en met het jaar waarin dat deel aan de beurt is.

Uitstel op een gave laag tegenover uitstel op een beschadigde laag

Op een gesloten laag verbruikt uitstel reserve. De belasting komt op de toplaag, het hout blijft droog, en de volgende beurt blijft schilderwerk: schuren, voorstrijken, opnieuw opbouwen.

Zodra de laag open is, verandert de aard van het werk. Water komt bij het hout en trekt via kopse kanten en verbindingen naar binnen, waar het niet meer weg kan. Het vochtgehalte loopt op tot boven de grens waarop geschilderd kan worden. De aantasting begint bij de verbindingen, en daar is herstel arbeidsintensiever dan op een vlak deel.

Herstel reikt bovendien verder dan de zichtbare schade: wij verwijderen de laag rondom tot waar hij nog hecht, en bij een opengebroken systeem is dat een groter gebied dan aan de buitenkant te zien is. Dat werk valt buiten de reservering en komt in één jaar samen, en dat is wat de planning moet voorkomen.

Waar u aan een bouwdeel ziet dat de laag open is, staat in houtrot herkennen in uw kozijnen. Wat u tussen twee beurten zelf kunt nalopen, in houtrot voorkomen tussen twee schilderbeurten.

Deze werkwijze zit in onze onderhoudscontracten: een inspectie per bouwdeel, een planning per jaar en de uitvoering onder buitenschilderwerk.